Tarım ve Orman Bakanlığı, bal üretiminde sahteciliği önlemek amacıyla “Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Taslağı”nı hazırlayarak kamuoyunun değerlendirmesine sundu. Bu yeni düzenleme, arıcılıkta önemli bir yere sahip olan temel peteğin saflığının ve uygunluğunun kontrolüne yönelik yeni kuralları kapsıyor.
**Temel Petek İçin Yeni Standartlar Belirlendi**
Hazırlanan taslak, arıların bal depolamak ve yavru yetiştirmek için kullandığı, tamamen saf balmumundan üretilen ve işçi arı gözlerinden oluşan altıgen yapıya sahip temel peteğin özelliklerini net bir şekilde tanımlıyor. Bu doğrultuda, bal üretiminde kullanılacak olan temel peteğin piyasada arzı için teknik kriterler belirlenmiş durumda. Temel petek üreten gıda işletmeleri, tebliğin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde yeni kurallara uyum sağlamak zorunda kalacak. Uygunsuz ürünlerin, tebliğin yürürlüğe girmesinden bir yıl sonra piyasada bulunması yasaklanacak.
**Net Teknik Kriterler ile Arıcılıkta Dönüşüm**
TAB Merkez Birliği Başkanı Ali Demir, temel peteğin arıcılıkta hayati bir öneme sahip olduğunu vurgulayarak, “Bal tebliğinde yapılacak düzenlemelerle, arıcılığın en temel girdilerinden biri olan temel petek ilk kez net teknik kriterlere bağlanmış olacak,” şeklinde açıklama yaptı. Demir, temel peteğin arıların yavru yetiştirdiği ve bal, polen gibi ürünleri depoladığı bir yapı olduğunu belirterek, burada yaşanacak kalite sorunlarının hem arı sağlığına hem de balın kalitesine doğrudan etki edeceğini ifade etti.
**Sahteciliğin Önüne Geçilmeye Çalışılıyor**
Bu düzenlemenin, üretim standartlarını artırarak sahtecilik riskini azaltmayı hedeflediğini belirten Demir, sektörde doğal balmumu yerine yapay veya sentetik maddelerin kullanılabildiğine dikkat çekti. Bazı durumlarda balmumuna parafin ve serezin gibi yabancı maddelerin eklenebildiğinin altını çizdi.
**Daha Etkili Kontrol Mekanizmaları**
Demir, farklı kalitedeki mumların birlikte işlenmesi ve yeterli sterilizasyonun sağlanmaması durumunun hastalıkların yayılmasına neden olabileceğini belirtti. Bu durumun hem arı sağlığına hem de üretilen balın güvenilirliğine olumsuz etkileri olduğunu vurguladı. Yeni getirilecek kriterlerle birlikte temel petek, mevzuat kapsamında net bir biçimde tanımlanacak ve denetimi daha etkin bir şekilde sağlanacak. 5996 sayılı Kanun çerçevesinde daha etkin denetim mekanizmaları oluşturulacak. Ayrıca laboratuvar ortamında balmumuna katılan yabancı maddelerin tespiti daha kolay hale gelecek, böylece uygunsuz ürünlerin piyasaya girişi zorlaşacak.
**Petek Bal ve Güvenilirlik Üzerine Vurgu**
Balın dünya genelinde en çok taklit edilen ve tağşişe uğrayan ürünlerden biri olduğunu belirten Demir, petek bal ile süzme bal arasında güvenilirlik açısından yapılan ayrımın yanıltıcı olduğunu ifade etti. Doğru üretim yapan arıcıların balının, ister petekli ister süzme olsun gerçek bal olduğunun altını çizdi.
**Arıcılıkta Standartların Belirlenmesi**
Petek balın Türk kültüründe önemli bir yere sahip olduğunu ve ihracat açısından değer taşıdığını belirten Demir, düzenlemenin sektöre sağlayacağı katkıyı şu şekilde değerlendirdi: “Odaklanmamız gereken konu ürünün formu değil, güvenilirliğidir. Balda sahtecilik genellikle laboratuvar analizleri ile kesin olarak belirlenebilir. Bu nedenle mevzuat düzenlemeleri ve bilimsel çalışmalar büyük önem taşımaktadır. Tüketicilerin güvenilir satış noktalarını tercih etmeleri, doğrudan arıcılardan ürün temin etmeye özen göstermeleri ve piyasa değerinin çok altında satılan ürünlere karşı dikkatli olmaları gerekmektedir.”
Bu düzenlemeyi sektör olarak son derece olumlu buluyoruz. Zira temel petek, arıcılığın üretim sürecinin başlangıç noktasıdır ve başlangıçtaki kalite, tüm üretim zincirini etkiler.
