“`html
AYM, Basın İlan Kurumu’nun İlan Cezası Yetkisini Geçersiz Kıldı
Anayasa Mahkemesi, yasal düzenlemelerin keyfi uygulamalara yol açmaması gerektiğini vurgulayarak, hukuki süreçte mücadele eden Evrensel gazetesinin ilan iptali uygulamasının kaldırılmasını beklediğini açıkladı.
30.10.2025
Yerel ve ulusal medya için hayati bir kaynak olan Basın İlan Kurumu (BİK), ilanları keyfi sebeplerle durdurmak için başvurulan kriterler ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi’nden yanıt aldı. Anayasa Mahkemesi, hem süreli ilanların hem de Evrensel gazetesinde olduğu gibi ilanların tamamen durdurulmasına yönelik uygulamaların mürekkep olduğu kararını, 13 Ekim tarihinde Resmî Gazete’de yayınlandı.
Yüksek mahkeme, Basın İlan Kurumu’nun ilan ve reklam kesme yetkilerinde belirsizlikler bulunduğunu ve bu belirsiz durumların Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmederek, ilgili yasayı iptal etti.
Bu iptalin temelinde, “basın ahlâkı” ifadesinin ne olduğuna dair bir tanımlamanın eksikliği yatmaktadır. İlgili yasada, bu ahlaka uyulmamasının toplumsal etkileri de açıklanmamıştır.
“Kanunsuz Hiçbir Suç ve Ceza Yoktur”
Gazeteciler Cemiyeti tarafından açılan dava sonrasında alınan AYM kararı, basın özgürlüğü bakımından önemli bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Avukat Gökhan Tekşen, bu kararla birlikte BİK’in yaptırımları açısından yetkisinin kaybolduğunu ifade etti.
Tekşen, Anayasa’nın 29. maddesine atıfta bulunarak, kanunların açık ve belirgin olması gerektiğinin altını çizdi. “Basın İlan Kurumu, genellikle yönetmelik ve genel kurul kararlarına dayanarak yaptırımlar uyguluyordu. Ancak bir cezanın kanuni bir dayanağı olması gerekiyor” dedi.
Bunun yanında, Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin AYM başvurusunda, resmi ilan ve reklam kesme koşullarının yeterince net olmadığı ve basın etiği koruma amacının daha iyi tanımlanması gerektiği vurgulandı. Bu durum, Anayasa’nın çeşitli maddelerine aykırılık iddialarını doğurdu.
AYM: “Yasal Düzenlemelerin Keyfiliğe İzin Vermemesi Gerekir”
Anayasa Mahkemesi, ifade ve basın özgürlüğünün kısıtlanmasına yönelik her yasal düzenlemenin kesin bir çerçeveye sahip olması gerektiğini belirtti. Mahkeme, mevcut yasaların belirsizliği nedeniyle yaptırım yetkisinin genişletildiğini ve uygulamaların keyfi hale geldiğini vurguladı.
Ayrıca, Anayasa Mahkemesi daha önce de Evrensel, Cumhuriyet, BirGün ve Sözcü gazetelerinin başvuruları doğrultusunda, BİK’in ilan kesme cezalarının ifade özgürlüğü ihlali olduğuna karar vermişti.
Mahkeme, düzenli olarak açık ve net bir biçimde belirlenmiş kurallara ihtiyaç duyulduğu konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne bildirimde bulundu. Avukat Gökhan Tekşen, BİK’in uygulamalarının Anayasa ile bağdaşmadığını belirterek, yürütülen davaların sonucunda yasaların göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.
Evrensel’in İlanlarına Süresiz İptal: “Bize Nefes Aldırmadılar”
Evrensel gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Hakkı Özdal, Anayasa Mahkemesi’nin verdiği kararın geçici ilan iptal yetkisini kaldırdığını, fakat gazetenin maddi zorluklarının halen sürdüğünü belirtti. Özdal, ilan alma haklarının durdurulmasının ciddi finansal kayba neden olduğunu ifade etti.
Basın İlan Kurumu, Eylül 2019’da bildirilmeyen nedenleri gerekçe göstererek Evrensel gazetesinin resmi ilan ve reklam verme hakkını durdurdu ve Ağustos 2022 itibarıyla tamamen iptal etti. Evrensel, bu karara karşı hukuki süreç başlatarak, BİK’in uygulamalarının yasallığına dair olduğu iddialarını ileri sürdü.
Gazetenin avukatı Devrim Avcı, AYM’nin iptali olumlu bir gelişme olarak değerlendirirken, bu kararın mevcut davalara da muhtemel etkisi olabileceğine değindi. Mevcut durumla ilgili gelişmeleri paylaşırken, AYM’nin daha önceki kararlarını hatırlatarak itirazlarının güç kazanacağını belirtti.
Yeni Asya gazetesi de benzer bir hukuki süreç yaşamış ve İstanbul 10. İdare Mahkemesi, AYM’nin hususları esas alarak davayı iptal etmiştir.
Etiketler: anayasa mahkemesi, Basın İlan Kurumu, basın ilanları, evrensel, medya
“`
